Start van hoofdcontent

IJmond

NL
V

RIVM: Tata Steel belangrijkste oorzaak vervuiling IJmond, maar veel vragen over aangeleverde cijfers

21 januari 2022, 09.00 uur · Aangepast 21 januari 2022, 09.16 uur · Door Fred Segaar & Eline Ploch

De gevaarlijke en ziekmakende stoffen die in de omgeving van Tata Steel zijn gevonden, zijn voor een groot deel ook daadwerkelijk afkomstig van het staalbedrijf. Dat blijkt na onderzoek van het RIVM. Opvallend detail is dat de metingen van het RIVM niet overeenkomen met de door Tata Steel aangeleverde uitstootgegevens. Hierdoor is het aantal gemeten gevaarlijke stoffen in sommige gevallen wel 1.000 keer hoger dan werd verwacht. 

NH Nieuws/Dennis Mantz

Veel inwoners van de IJmond hadden het al verwacht, maar nu is het een feit. Na het onderzoek van september, waaruit bleek dat onder meer kinderen in de IJmond onveilige hoeveelheden lood en PAK’s (schadelijke stoffen) binnenkrijgen, is nu ook het brononderzoek afgerond. De conclusie van het RIVM is duidelijk. Het grootste deel van de lokale vervuiling is afkomstig van het Tata Steel-terrein.

Op basis van luchtmetingen over drie jaren, bekeken de onderzoekers vijf verschillende groepen stoffen die in de omgeving tot luchtvervuiling leiden. Twee van deze groepen bevatten stoffen die zich over honderden kilometers kunnen verspreiden. Deze twee nemen ongeveer 50 procent van de vervuiling voor hun rekening.

De andere helft heeft een lokale oorsprong, stelt het RIVM. Deze drie groepen komen uit de industrie, het verkeer en bodemstof. De categorieën uit de industrie en het verkeer leiden grotendeels direct naar Tata Steel.

Tekst loopt door onder het kader.

Het RIVM deed de afgelopen maanden onderzoek naar de herkomst van de vervuiling in de IJmond. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Heemskerk, Velsen en Beverwijk. Inwoners van de IJmond maken zich al jaren zorgen over de stoffen die ze inademen en over de stofdeeltjes die ze in hun omgeving zien liggen.

Een eerder verschenen onderzoek van het RIVM richtte zich voornamelijk op de samenstelling van de vervuiling en de mogelijke gezondheidsrisico's. Uit dit rapport bleek dat de kans dat mensen uit IJmond te maken krijgen met kanker groter is dan in de rest van Nederland. Ook kampen inwoners van de regio vaker met acute gezondheidsklachten, waaronder luchtwegproblemen. Dit kan het gevolg zijn van het inademen van vervuilde lucht of het binnen krijgen giftige deeltjes via de huid of mond.  

Tata Steel is verplicht om in milieuverslagen een emissieregistratie bij te houden. Deze cijfers worden gecontroleerd door de omgevingsdienst van de provincie.

In het RIVM-onderzoek werden de emissiecijfers van Tata Steel in een model van het RIVM ingevoerd. Het model houdt ook rekening met zaken als windrichting, windkracht en bebouwing. Zo kon er een verwachting gemaakt worden van de door Tata Steel geproduceerde vervuiling.

Cijfers komen niet overeen

De meetresultaten van het luchtkwaliteitssysteem van de GGD kwamen echter niet in alle gevallen overeen met de door het RIVM berekende verwachting. Metalen als lood en vanadium werden tot wel 30 keer meer gemeten dan verwacht. Bij sommige PAK-soorten liep de concentratie op tot een factor 1.000 boven de verwachting.

Over het ontdekte gat maken inwoners van IJmond zich grote zorgen.

Tekst gaat verder onder de video.

RIVMRAPPORT - NH Nieuws

Ook Linda Valent van de dorpsraad Wijk aan Zee spreekt zich uit onder het verschil tussen de berekende en de gemeten resultaten: "Er zijn wel eerder geluiden geweest dat CO2 een stukje hoger was dan Tata doet voorkomen. Als dat voor alle stoffen geldt, is dat niet goed."

Het RIVM benadrukt dat de conclusie niet direct hoeft te betekenen dat Tata Steel met de cijfers heeft lopen rommelen. De onderzoekers geven ook andere mogelijke verklaringen voor 'het gat'. Zo zijn onderaannemers op het Tata Steel terrein, zoals Harsco Metals en Pelt & Hooykaas, niet verplicht om hun emissiecijfers in te dienen.

Deze cijfers zijn dan ook niet meegenomen in de berekeningen, maar worden wel gemeten in de luchtkwaliteit. Ook spelen bronkenmerken mee, hierbij moet je denken aan de hoogte waarop een stof wordt uitgestoten of de temperatuur die de uitstoot op dat moment had. Het RIVM pleit voor een verbetering van deze monitoring. 

Gedeputeerde Olthof geeft aan dat de provincie met de resultaten aan de slag gaat. "Het verschil tussen de gemeten en de berekende resultaten moet dichter bij elkaar komen."

Reactie Tata Steel

Na het publiceren van het rapport om 9.00 uur vanochtend plaatste Tata Steel een reactie op de website. "Net als iedereen zijn wij erg benieuwd naar het rapport", schrijft Tata Steel. Het bedrijf heeft het rapport vanochtend ontvangen. "We nemen het uiteraard zeer serieus en gaan het nu nauwkeurig bestuderen. Wij vinden het erg als mensen in de omgeving van onze fabrieken zich zorgen maken. We zijn en blijven dan ook graag in gesprek met alle partijen: de omwonenden, de landelijke overheid, regionale overheid en gemeenten", aldus Tata Steel.

Tata Steel was gisteren nog niet op de hoogte van de inhoud van het rapport en kon daarom nog niet reageren op de conclusies van het RIVM. Hun reactie volgt later vandaag.

Meer nieuws uit de IJmond?

💬 Blijf op de hoogte via onze Facebookgroep Nieuws uit de IJmond. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws

📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via NHNieuws.nl/IJmond

🔔 Download de app en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt

📧 Stuur ons jouw tips op [email protected]

✏️ Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]