Noord-Holland

NL
V

Problemen jeugd vaker verborgen door onderwijs op afstand: 'Scholen zien niet alles'

20 januari 2021, 08.00 uur · Aangepast 20 januari 2021, 20.57 uur · Door Doris van Baar & Sidney Dijkers

NOORD-HOLLAND - Leerachterstanden vormen niet de enige zorg die gepaard gaat met de sluiting van de scholen. Omdat leerlingen en studenten zich momenteel niet fysiek in het klaslokaal melden, worden problemen in de persoonlijke levenssfeer minder snel herkend, en kan er vaak niet tijdig worden ingegrepen. Hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie Arne Popma adviseert scholen daarom intensiever contact met de leerlingen te houden. "Dat kan veel strakker."

Archieffoto, kind komt niet voor in het verhaal - BSR Agency / Helene Wiesenhaan

De problemen die zich achter de voordeur kunnen afspelen zijn talrijk: van psychische problemen door het gebrek aan sociale contacten tot alcohol- en drugsmisbruik, en van huiselijk geweld tot eetstoornissen. GGZ Noord-Holland Noord laat aan NH Nieuws weten dat tijdens de eerste lockdown en in de zomer nog een daling te zien was in het aantal meldingen, maar dat sinds september sprake is van een duidelijke stijging.

Forse stijging 

De Nederlandse ggz, de netwerkorganisatie van 100 ggz-instellingen, sprak in december van een forse stijging van het aantal crisismeldingen bij ggz-instellingen voor de jeugd. Ten opzichte van de periode voor corona, is het aantal meldingen tijdens de crisis met 30 tot 60 procent gestegen.  Het Interstedelijk Studenten Overleg meldt dat stapelquarantaine, kamerisolatie en het maandenlang niet zien van ouders bij studenten ertoe leidt dat een op de drie zijn leven beoordeelt met een zware onvoldoende.

Jeugdpsychiater Rianne Klaassen zegt dat de problemen onder jongeren langzaam zijn opgelopen. “Bij de eerste lockdown gold voor iedereen dat je mentaal denkt: 'Poeh, er is iets aan de hand, maar dit gaat vast over.' Maar nu we in de tweede lockdown zitten en deze langer duurt, lijkt het net of die mentale weerbaarheid afgenomen is. Wij denken zelf dat het gebrek aan structuur voor jongeren desastreus is, evenals de beknotte vrijheid sociaal gezien. Dit wordt veroorzaakt door de schoolsluiting en barrières in de sociale contacten."

Herkennen problemen 

Stern Apperloo (20) herkent de problemen die onder jongeren en jongvolwassenen spelen maar al te goed. Hij kreeg voorheen hulp van jeugdzorginstelling Wij zijn BROER! uit Alkmaar voor onder meer zijn suïcidale gedachtes en gameverslaving. Hij had alles redelijk op de rit, toen plots corona om de hoek kwam kijken. Niet alleen kreeg hij minder motivatie voor school, ook ervaart hij angst- en paniekklachten. "De hele situatie is zo onduidelijk. En ik mis gewoon een uitlaatklep."

Dat ziet hij ook om hem heen gebeuren. Onder meer bij vrienden van hem. Mensen die voorheen hulp hebben gehad, vallen terug in oude patronen. "Ze gaan zichzelf isoleren, hebben weinig zin om uit bed te komen, gaan drugs gebruiken, hebben weinig motivatie om productief te zijn en komen zo in een negatieve spiraal terecht. Iedereen gaat door een zware periode heen."

In een interview met NH Nieuws spreekt Stern openhartig over zijn mentale problemen die verergeren door de lockdown. Het ging in eerste instantie eingelijk nog hartstikke goed met hem: hij kreeg hulp voor zijn game-verslaving en suïcidale gedachten, maar toen kwam corona om de hoek kijken. Lees en bekijk hier zijn hele verhaal.

Maar volgens betrokken en deskundigen komen de problematieken van jongeren en jongvolwassenen niet altijd aan het licht. Een belangrijke reden hiervoor is dat veel signalerende partijen, waaronder scholen, tijdens deze lockdown zijn weggevallen. Tijdens online lessen komen problemen van jongeren minder snel aan de oppervlakte dan tijdens klassikale lessen.

Johan Dekker, directeur van PCC Oosterhout aan de Vondelstraat in Alkmaar, legt uit hoe dat werkt. "Normaal gesproken staan ​​wij iedere ochtend bij de deur wanneer de leerlingen binnenkomen. Vaak kun je al aan de neuzen van de leerlingen en aan de manier waarop ze je begroeten zien hoe het met ze gaat. Dan weet je: met deze leerling moet ik vandaag een extra praatje maken." Volgens Dekker vallen met het digitale onderwijs veel signalen die leerlingen afgeven weg.

Zorgelijke situatie 

En dat is zorgelijk benadrukt Mike van der Velde, bestuurder bij gespecialiseerde jeugdzorginstelling Wij zijn BROER! Hij behandelt veel kwetsbare jongeren. Van der Velde is bang dat door het fysiek ontbreken van de school als signalerende partij, de problematiek die zich achter de voordeur afspeelt ook achter de voordeur verborgen blijft.

"Het is de school niet kwalijk te nemen, maar zij zien niet alles", benadrukt Van der Velde. Als voorbeeld noemt hij een jongere die bij hem onder behandeling is en thuis les volgt. "Volgens school gaat het daar heel goed mee, omdat diegene steeds keurig online is. Ondertussen verpietert deze jongere thuis en snijdt zichzelf."

Omdat schooldirecteur Dekker weet dat die signaalfunctie tijdens lockdowns voor een groot gedeelte ontbreekt, zet zijn school in op een fijnmazig volgsysteem, waarmee nauwlettend in de gaten wordt gehouden of de leerlingen hun werk doen. "De leerlingen hebben allemaal weektaken. Alle weektaken staan in een overkoepelend systeem. Per leerling kan dus in één oogopslag worden gezien of diegene zijn taken voor alle vakken doet", legt Dekker uit.

"Als een leerling zijn weektaken niet doet, kunnen wij dat op tijd signaleren en vervolgstappen nemen, door bijvoorbeeld die leerling naar school te laten komen." Jongeren die het aan motivatie ontbreekt en thuis niet tot werken komen, kunnen op die manier dus vroegtijdig worden opgespoord.

Houd contact 

Volgens hoogleraar Popma is dit niet bij alle scholen het geval. Hij ziet onderling grote verschillen. "Bij de ene school zien ze de leerlingen vaak, bij de andere erg weinig. Dat kan veel strakker." Hij pleit daarom voor intensiever contact tussen de school en de leerlingen.

Tegen de jongeren en jongvolwassenen zelf zegt hij: "Weet dat de hulpverlening altijd doorgaat. Telefonisch, via chatfuncies, platformen, noem maar op. Dus neem contact op." Het is volgens Popma uitermate belangrijk om met elkaar te blijven praten en elkaar goed in de gaten te houden.

💬 Whatsapp ons!
Heb jij tips? Of een interessante foto of video gemaakt? Stuur ons jouw nieuws op 06 30 09 30 03

Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]