Gooi

Scholen in hun maag met nepnieuws over corona: "Vaak gemaakt door leerlingen om vrij te krijgen"

4 maart 2020, 15.05 uur · Aangepast 5 maart 2020, 10.50 uur · Door Jouri Bakker

HEEMSKERK - Wie deze dagen via traditionele of sociale media het nieuws volgt, wordt overladen met berichten over het coronavirus. Fijn om goed op de hoogte te zijn, al wordt er ook nepnieuws gemaakt. Meerdere scholen hebben hun handen vol aan het ontkrachten van die berichten.  

Google Streetview/AdobeStock

Zo voelde de directie van het Kennemercollege aan de Plesmanweg in Heemskerk zich gisteren genoodzaakt in te gaan op de verspreiding van een bericht waarin 'onze mavo in verband wordt gebracht met het coronavirus'. 

"Wij kunnen u verzekeren dat een en ander een zeer ongepaste grap betreft en dat er op dit moment geen sprake is van slachtoffer van het coronavirus op de mavo", aldus de directie in het bericht.

mavo.kennemercollege.nl

"Het lijkt erop dat er een sjabloon van RTL Nieuws is gebruikt", zegt directeur Veenstra over het nepnieuws dat rondging. "Een leerling stuurde het bericht door naar de leerlingcoördinator met de vraag of dit speelde. De leerlingcoördinator stuurde het door naar mij, waarna ik aan de webmaster heb gevraagd om op de website te melden dat er fake news rond gaat."

De school probeert te achterhalen wie er achter de 'ongepaste grap' zit, maar heeft vooralsnog geen vorderingen geboekt bij het achterhalen van zijn of haar identiteit. Ondertussen suddert het nepnieuws nog na. "We hebben het gecommuniceerd naar docenten en op onze website gemeld, maar vanochtend hadden we toch nog drie ongeruste ouders aan de lijn." 

Geruchten in appgroep

Ook scholengemeenschap PCC kampt deze week met hardnekkige geruchten, zo bevestigen meerdere bronnen onafhankelijk van elkaar aan NH Nieuws. Zo gaat er in een Whatsappgroep het bericht rond dat een leerling van PCC Het Lyceum in Alkmaar uit de klas zou zijn gehaald omdat hij besmet was.

In een brief aan de ouders schrijft directeur Harold Ansink: "Er zijn uit voorzorg drie leerlingen thuis. Van hen is niet vastgesteld dat zij besmet zijn met het virus." Verder is te lezen dat het gerucht nog steeds de ronde doet dat leerlingen van PCC Het Lyceum zouden zijn besmet met het Coronavirus. "Daar is geen sprake van", schrijft directeur Ansink. Woordvoerder van de school Machteld Wiegmans zegt niet van het bestaan van die brief te weten en kon daarom geen verdere vragen beantwoorden.

Op het MBO Hilversum ging vorige week ook al een bericht rond waarin werd gesuggereerd dat een leerling het coronavirus onder de leden had. Het ging ogenschijnlijk om een authentiek bericht van de website van dagblad AD, maar bleek te zijn gemanipuleerd.

De school had geen goed woord over voor de 'misplaatste grap' en de handen vol aan het ontkrachten van het nepnieuws. "We hebben een bericht op onze interne website geplaatst, versturen mails en we vragen onze docenten hun studenten te laten weten dat er niets van het bericht waar is", vatte een woordvoerder samen wat de school zoal deed om het nepnieuws de wereld uit te helpen.  

Onderzoek 

Onderzoeker Remy Koens van Stichting TMI Academy doet onderzoek naar nepnieuws en het ontstaan ervan. Sinds het coronavirus Nederland heeft bereikt, ziet hij steeds meer berichten over nepnieuws op scholen. "Voorbeelden in Noord-Holland kende ik nog niet, maar het is inmiddels al gebeurd op scholen in Friesland, in Nijmegen en in Amsterdam." 

Hij kan 'het niet hardmaken', maar schat in dat ruim de helft van de nepnieuwsberichten wordt gefabriceerd door leerlingen van de betreffende school zelf. "In de hoop dat de school dan dichtgaat en de leerlingen een paar dagen vrij krijgen."

Lopend vuurtje

Koens benadrukt dat je geen programmeur hoeft te zijn om nepnieuws in elkaar te knutselen. "Iedere 12- of 13-jarige kan tegenwoordig zo'n bericht maken", vertelt hij over de kennis en vaardigheden van de gemiddelde brugklasser. "En als zo'n screenshot dan wordt gedeeld in een appgroep - waar al snel honderden jongeren inzitten - gaat het als een lopend vuurtje."

Als ouders vervolgens zo'n nepnieuwsbericht onder ogen krijgen, kunnen ze op onterecht grond besluiten hun kind(eren) thuis te houden. "Maar een slimme ouder belt dan de school", vertelt Koens. "Ik raad dan ook iedereen om de berichtgeving van het RIVM en de GGD in de gaten te houden." 

Onderscheid tussen geruchten en nepnieuws

De onderzoeker vindt het wel belangrijk om onderscheid te maken tussen bewust gefabriceerd nepnieuws en geruchten die niet waar blijken te zijn. "Geruchten in een appgroep zijn nog makkelijker door te vertellen, en vaak is het onmogelijk om de bron te achterhalen. Wie denkt een nepnieuwsbericht onder ogen te krijgen, hoeft maar één keer te googelen om te zien of het waar is."

Koens vermoedt dat de bekende nepnieuws-gevallen op scholen slechts het topje van de ijsberg vormen. "Ik denk dat er geen school is die niet mee te maken krijgt."

💬 Whatsapp ons!
Heb jij tips? Of een interessante foto of video gemaakt? Stuur ons jouw nieuws op 0630093003!