Start van hoofdcontent

IJmond

NL
V

Documentaire 'Missie Van Ruysdael': naar New York om de Wijkertoren terug te halen

15 juli 2022, 16.34 uur · Aangepast 15 juli 2022, 16.55 uur · Door Robbert Bianchi & Lex Boon

Het is al honderden jaren het belangrijkste icoon voor Beverwijk: de Wijkertoren. Hij werd bijna 400 jaar geleden al op het doek vastgelegd door kunstenaar Salomon van Ruysdael, op het indrukwekkende schilderij 'Gezicht op Beverwijk'. Toen begin dit jaar bekend werd dat het kunstwerk in New York voor rond de half miljoen euro geveild ging worden, was de Beverwijkse taxateur Jeroen Zoetmulder vastberaden: "Dit schilderij moet naar Nederland komen." In de documentaire 'Missie Van Ruysdael' wordt Zoetmulder van Beverwijk tot New York gevolgd bij zijn pogingen binnen acht weken genoeg geld te verzamelen.

Zoetmulder, Boon en Gezicht op Beverwijk - NH Nieuws

In de documentaire, hier te bekijken en vandaag ook om 17.10 uur bij NH Nieuws op televisie te zien, volgen journalist Lex Boon en filmmaker Robbert Bianchi de verregaande poging van Zoetmulder om fondsen te werven en op de veiling van veilinghuis Christie's in New York te kunnen bieden op het kunstwerk. 

De Beverwijker Zoetmulder kent het oeuvre van Van Ruysdael goed. Daardoor weet de taxateur welke bedragen er eerder betaald zijn voor werken van de schilder én dat een half miljoen euro voor 'Gezicht op Beverwijk' wel erg hoog lijkt ingeschat door het veilinghuis. Hij heeft goede hoop dat het hem kan lukken het schilderij naar Museum Kennemerland te halen. 

Tekst loopt door onder de documentaire.

Missie Van Ruysdael - NH Nieuws

Toch lijkt Zoetmulders poging binnen twee maanden genoeg geld op te halen voor het schilderij uit 1646 in eerste instantie kansloos. Niemand is bereid om de portemonnee te trekken. Zoetmulder: "Toen Van Ruysdael het stadsgezicht schilderde was Beverwijk het Wassenaar van de zeventiende eeuw. Maar met de komst van de staalindustrie, rond 1900, werd Beverwijk een arbeidersstad. Het cultuurbesef dat hier ooit is geweest trok weg. Naar Heemskerk, Castricum en de andere kant van het kanaal."

Hij blijft echter vastberaden: "Het is een uitdaging, maar het moet lukken. Dit schilderij moet naar Nederland komen," zegt de Beverwijkse taxateur in de documentaire.

Dan meldt een investeerder zich. Dat geeft Zoetmulder het laatste zetje: hij besluit op het vliegtuig naar New York te stappen om mee te bieden op Van Ruysdaels schilderij. De film is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Tekst loopt door onder de gedetailleerde close-up afbeeldingen van het schilderij.

Geroofd uit de kluis van een Hongaarse bankier

Ook de geschiedenis van Gezicht op Beverwijk is opmerkelijk: het werd geschilderd in 1646, tijdens de allerbeste periode uit de carrière van Salomon van Ruysdael. Het is vrij uitzonderlijk dat dit schilderij op de markt komt: sinds 1982 hoorde bij de collectie van het Museum of Fine Arts in Boston.

Vorig jaar werd ontdekt dat het schilderij in de Tweede Wereldoorlog is geroofd uit een kluis van de Hongaarse bankier Ferenc Chorin. "Een kleine sticker op de achterkant met een Hongaarse tekst was het bewijs dat het echt om het gestolen werk ging," zegt zijn kleindochter Daisy von Einsiedel in de film. De familie kreeg het schilderij terug van het museum in Boston, maar omdat een schilderij lastig delen is tussen meerdere nabestaanden, hebben ze besloten het te verkopen via een veiling.

Tatoeage

Voor Beverwijk biedt het een kans om belangrijk cultuur erfgoed veilig te stellen, want de ruim zeventig meter hoge Wijkertoren is nog steeds geliefd in de stad. Ooit was de toren een baken voor de schippers op de Wijkermeer, nu herinnert hij de Beverwijker op de A9 eraan dat hij bijna thuis is. Er zijn zelfs inwoners die een tatoeage hebben van de toren (zie foto). 

Tatoeage op het linkerbeen van Michel Schoenmaker - NH Nieuws

Meer nieuws uit de IJmond?

💬 Blijf op de hoogte via onze Facebookgroep Nieuws uit de IJmond. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws

📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via NHNieuws.nl/IJmond

🔔 Download de app en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt

📧 Stuur ons jouw tips op [email protected]

✏️ Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]