Zaanstreek-Waterland

IJslands regime helpt Volendamse jeugd van de drank af

11 december 2018, 15.07 uur · Aangepast 11 december 2018, 17.12 uur · Foto: Shutterstock

Volendam gaat rigoureuze maatregelen nemen in de strijd tegen alcoholgebruik door jongeren in het dorp. De gemeente gaat over tot de 'IJslandse methode'. Maar wat houdt die in? NH Nieuws zocht het uit.

De gemeenteraad van Edam-Volendam gaat naar verwachting donderdag unaniem akkoord met de strengere controles, in de strijd tegen alcoholgebruik door jongeren in het dorp. De controles zijn onderdeel van het actieplan LEF, gebaseerd op de zogenoemde IJslandse methode.

Maatregelen
De aanpak bestaat uit een pakket van maatregelen met het doel de cultuur en acceptatie van drinkende jongeren te veranderen. Het proces kan 15 tot 20 jaar duren.

IJslands model
De aanpak waar nu voor gekozen is, is gebaseerd op een IJslands model dat spectaculaire resultaten liet zien. De aanpak bestaat uit drie onderdelen: het vergroten van ouderbetrokkenheid, strengere handhaving en het bieden van aantrekkelijke alternatieve activiteiten. LEF moet een cultuurverandering teweeg brengen. Het project duurt zo'n vijftien tot twintig jaar.

Uit de eerste fase van het plan van aanpak blijkt dat jongeren in Volendam substantieel meer alcohol drinken dan het landelijke gemiddelde. Van de jongeren onder de 14 jaar drinkt 42 procent maandelijks alcohol. Buiten Volendam is dat gemiddeld 20 procent.

Op de vraag hoe dat komt, heeft niemand een antwoord. "Dat is een van de dingen die het programma LEF moet verklaren", zegt wethouder Vincent Tuijp. "De feiten liggen er en daar gaan we mee aan de slag", aldus Tuijp, die de aanjager is van het LEF-programma.

De tekst gaat door onder deze video:

Het veranderen van zo'n ingesleten patroon kost veel tijd, zegt ook Tuijp. "Je kunt het vergelijken met de manier waarop we tegen roken aankijken. Dat is in de loop van twintig jaar ook ingrijpend veranderd."

Lees ook: Straalbezopen man plast midden op straat en schopt vrouw tegen achterwerk

Volgens de wethouder kent "iedereen in Volendam voorbeelden van kinderen die ontspoord zijn als gevolg van alcoholmisbruik". "Iedereen kent ze en accepteert die voorbeelden. Dat moet veranderen, maar we houden er rekening mee dat dat ook in Volendam vijftien tot twintig jaar gaat duren."

De tekst gaat door onder deze video

De zorgen zijn niet nieuw. Al jaren zijn er initiatieven om het excessieve alcohol en drugsgebruik in het palingdorp terug te dringen. In 2004 doorbraken bezorgde Volendamse moeders het stilzwijgen. Ze beklommen de barricades om voorlichting te geven over de gevaren van drank en drugsgebruik door jongeren.

De Moedige Moeders zijn dan ook blij met LEF. Ze zijn er vanaf het begin bij betrokken. Net als andere maatschappelijke groepen overigens, zegt Piet Rijers, woordvoerder van de moeders. "Dat maakt dat we vertrouwen hebben in LEF. Er zijn ongetwijfeld initiatieven geweest waarbij ook veel partijen betrokken waren, maar wat wel nieuw is de manier waarop."

Afspraken
Volgens Rijers heeft hij nog niet eerder meegemaakt dat iedereen 'zo eensgezind aan de slag is'. "De gemeente, sportclubs, cultuurverenigingen: iedereen praat met elkaar en is bezig plannen te maken en initiatieven te ontwikkelen."

Als voorbeeld noemt Rijers het initiatief van de plaatselijke handbalvereniging, die met alle leden een contract heeft gesloten waarin beloofd wordt geen alcohol te drinken tot een bepaalde leeftijd.

De tekst gaat door onder deze video

Om het project degelijk te funderen is de Universiteit van Utrecht ingeschakeld. Alles wordt gemeten en gemonitord. Dat voorkomt discussies en maakt dat we weten waar we het over hebben, zegt wethouder Tuijp.

Wetenschap
Zo wordt via een wetenschappelijk onderbouwde enquête onder jongeren onderzocht welke alternatieve activiteiten aan slaan en een alternatief kunnen vormen voor de typisch Volendamse 'zitjes'. Dit zijn informele feestjes die vaak uitdraaien op hangen op de bank en tegen de klippen op zuipen.

Lees ook: Volendamse meiden in ziekenhuis na drankspel

Op de vraag of een sporttraining als alternatief voor een avond feesten en drinken door jongeren serieus genomen wordt, zegt Rijers: "Het is maar hoe gezellig je het maakt.  De input van jongeren zelf moet ervoor zorgen dat dit goed komt. We gaan op basis van onderzoek en feiten bekijken of wat we doen ook werkt. En we zullen niet aarzelen dingen aan te passen of te schrappen als ze niet werken. Alleen dan komen we verder."

De tekst gaat door onder deze video

Donderdag bespreekt de gemeenteraad van Edam-Volendam de volgende stap in het proces de handhaving. Vincent Tuijp verwacht dat de raad unaniem akkoord zal gaan met strengere controles met ingang van januari.

Handhaving
Tuijp: "In het uitgaansleven zal het merkbaar zijn, er wordt meer gecontroleerd door opsporingsambtenaren. Maar ook de portiers van horecagelegenheden werken mee en zullen harder optreden tegen alcohol en drugsgebruik door jongeren."