Ga naar Content

Filosoof en oud-eigenaar van Sonnevanck Bert Kisjes over de Polen in zijn dorp: "Leven en laten leven"

Poolse arbeidsmigranten vertrekken massaal uit Wijk aan Zee door de komst van nieuwe appartementen die voor hen onbetaalbaar zijn. Volgens Bert Kisjes, filosoof en oud-uitbater van het lokale Hotel Sonnevanck, zal het dorp weinig merken van het vertrek van de Polen.

Bert Kisjes - Foto: Fred Segaar/NH Nieuws

De autochtone Wijk aan Zeeër en de Poolse arbeidsmigrant zijn mensen die niet mét elkaar, maar náást elkaar leven: verschillend levensritmes, andere talen, afwijkende ambities. "Hun betrokkenheid is altijd minimaal geweest", zegt Bert Kisjes. "Maar ik zat er nooit zo mee. Wijk aan Zee is een dorp van leven en laten leven." 

Voorzieningen

Kisjes, filosoof en theoloog, kent het dorp en vooral de mensen als geen ander. Hij was jaren eigenaar was Hotel Sonnevanck, toen dé ontmoetingsplaats voor mensen uit Wijk aan Zee, en is grondlegger van het Cultureel Dorp. De kring van elf Europese dorpen, waaronder Wijk aan Zee, wisselen ideeën uit en komen regelmatig bij elkaar over de vloer. De filosoof en theoloog houdt er verfrissende ideeën op na over hoe een dorp moet functioneren. Hij meent dat voldoende voorzieningen onbelangrijk zijn. "Het vertrek van de Polen en de komst van gezinnen een impuls voor het dorp? Ik vind dat niet zo interessant. Je moet het als dorpsbewoner doen met de middelen die je hebt. Als je het daar niet mee redt, moet je maar naar Amsterdam gaan. Daar hebben ze álles."  

"We hebben alleen maar geld aan ze willen verdienen, dan moeten we niet klagen dat ze niet meedoen in het dorp"

Bert Kisjes

Volgens Kisjes is de integratie van de Polen in zijn dorp stukgelopen doordat ze met teveel zijn  gekomen. "Het gaat mis als de aantallen te groot worden. Dat geldt voor het toerisme, maar ook voor de Polen in Wijk aan Zee. Dat hebben we zelf uit de hand laten lopen, omdat we geld aan ze wilden verdienen. Huisvesting regelen voor deze arbeidsmigranten wordt pas lucratief als het op grote schaal gebeurt. Liever veertig mensen in je hotel dan twintig."

"En een beetje onderhoud plegen aan de panden paste daar niet bij", vervolgd Kisjes. "Zo was het makkelijk geld verdienen. De vrijemarktwerking zit ons in dat opzicht in de weg. We doen van alles om geld te verdienen. Dan moeten we natuurlijk niet raar opkijken als deze arbeidsmigranten niet meedoen aan het sociale leven."   

"Italianen en Spanjaarden hadden een veel groter belang om een sociaal leven op te bouwen dan de Polen"

Bert Kisjes

Wijk aan Zee is van oudsher een plaats die mensen van buiten gastvrij ontvangt. Door de jaren heen hebben er Spanjaarden, Italianen en later Turken, Marokkanen en Joegoslaven gewoond die bij Hoogovens werkten. "Maar deze groepen verbleven hier permanent, hun toekomst lag in de regio. Ze hadden er belang bij een sociaal leven op te bouwen en contact te hebben met de buren", zegt Kisjes.

Hotel De Wijck

Buitenlandse arbeidskrachten moeten tegenwoordig met een lantaarntje worden gezocht in Wijk aan Zee. In Hotel De Wijck, een voormalig Polenbastion, woont nog een enkeling, wachtend op het moment dat de sloop officieel wordt aangekondigd. De voordeur staat open en biedt toegang tot de lege ontspanningsruimte en de bar. Als het werk gedaan was, werd hier gedronken en gezongen. Gezien de laag stof is het een tijd geleden dat hier een biertje werd getapt.

De mannen die er nog wonen, willen niet praten. Zoals ze vroeger hun lippen stijf op elkaar hielden als ze werd gevraagd naar hun beroerde leefomstandigheden, zitten ze er nu niet op te wachten hun emoties over hun gedwongen vertrek te delen. De mannen steken een duim op en verdwijnen naar hun kamer.   

Tekst gaat door onder de foto.

Hotel De Wijck - Foto: Fred Segaar/NH Nieuws

Wim Spruit herkent het beeld van schichtige arbeidsmigranten die bij elkaar klitten en niet mixen met de lokale bevolking. Hij is bijna 40 jaar betrokken geweest bij de stedenband tussen Beverwijk, waarvan Wijk aan Zee onderdeel is, en de Poolse gemeente Wronki. "De Polen in Wijk aan Zee zijn geen hoogopgeleide arbeidskrachten", weet hij. "Ze komen vaak van het platteland waar ze gewend zijn met veel familieleden in een kleine ruimte te wonen. Dat leven hebben de Poolse mannen hier voortgezet." 

Bijeenkomsten

Spruit was van 2006 tot 2008 voor de gemeente Beverwijk wethouder sociale zaken. "We hebben in die periode wat bijeenkomsten moeten organiseren omdat ze overlast veroorzaakten. Dat had met alcoholgebruik te maken. We hebben toen het initiatief genomen om de Polen wat meer bij het leven in Wijk aan Zee te betrekken, maar het was snel duidelijk dat ze daar geen behoefte aan hadden. Ze hadden genoeg aan elkaar. Zo is het altijd gebleven."

"Ik hoop dat hier meer vrije geesten komen wonen"

Bert Kisjes

De bewering dat hun vertrek een impuls zal geven aan het dorp, vindt Bert Kisjes 'niet zo interessant'. Hij huldigt het standpunt dat niet voorzieningen als scholen en sportclubs, maar de ménsen een dorp maken. "Ik hoop dat hier meer vrije geesten komen te wonen. Die horen bij Wijk aan Zee. Dan kan het weer de vrijplaats worden die het was."

Supermarkt merkt het wel

Martin Poliste, eigenaar van SPAR-winkel in Wijk aan Zee, zegt dat de inkomsten van zijn supermarkt de laatste maanden zijn teruggelopen. Dat komt volgens hem doordat steeds meer arbeidsmigranten uit Wijk aan Zee vertrekken. Poliste: "Ik weet het niet precies, maar mijn gevoel zegt dat er al een stuk of vierhonderd Polen uit Wijk aan Zee vertrokken. Dat scheelt 2.000 euro per dag."

Dit is het tweede en laatste deel van onze reportage over het vertrek van Poolse arbeidsimigranten in Wijk aan Zee. Het eerste deel verscheen eerder vandaag.

Lees ook

Meer nieuws uit de IJmond?

💬 Blijf op de hoogte via onze Facebookgroep Nieuws uit de IJmond. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws

📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via NHNieuws.nl/IJmond

🔔 Download de app en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt

📧 Stuur ons jouw tips op [email protected]

✏️ Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]