Noordkop & Texel

NL
V

Steeds minder Poolse arbeidsmigranten beschikbaar door betere economie in eigen land

6 juni 2021, 08.00 uur · Aangepast 7 juni 2021, 17.54 uur · Door Carina Gutker

Bedrijven en uitzendbureaus die graag werken met Poolse arbeidskrachten, hebben steeds minder te kiezen. Omdat de economie in Polen flink groeit, profiteren meer Polen van de mogelijkheden in eigen land en is de drempel om in het buitenland te gaan werken hoger geworden. "Zo willen ze nu een betere huisvesting. En soms ligt de woonlocatie op (meer dan) een uur reizen van de werkplek, dat is zowel voor de werknemer als de werkgever onwenselijk", zegt Suzanne Steegman van onderzoeksbureau Decisio. 

Adobe Stock

Waar Polen jaren geleden in groten getale naar Nederland, Engeland, Duitsland en Noorwegen trokken om geld te verdienen, lijkt die stroom flink te zijn opgedroogd. "De vraag naar arbeidsmigranten blijft behoorlijk", vertelt Suzanne Steegman van onderzoeksbureau Decisio. "Maar door een groeiende economie in Polen stellen ze meer eisen. Ze willen bijvoorbeeld betere arbeidsomstandigheden en een betere kwaliteit van de huisvesting."

Daarbij is er een wet aangenomen waardoor Polen die ook een paar maanden in het buitenland werken voortaan extra inkomstenbelasting in Polen moeten betalen (naast inkomstenbelasting in Nederland). Steegman: "Dat zul je nu nog niet merken, maar volgend jaar, als ze belastingaangifte moeten doen, is dat wellicht wel een negatieve prikkel."

De arbeidsplaatsen die vroeger werden ingenomen door de Polen, worden nu vaak overgenomen door de Bulgaren en de Hongaren. Steegman verwacht niet dat de vraag naar arbeidsmigranten de komende jaren veel zal afnemen. "Automatisering zal op de lange termijn misschien invloed hebben, al zijn er ook bedrijven die zeggen dat er daardoor weer meer mensen nodig zijn die toezicht moeten houden op het productieproces."

Tekst gaat verder onder het gele blok.

Arbeidsmigranten in Noord-Holland

Wie denkt dat arbeidsmigratie alleen van de laatste jaren is, heeft het mis. Eeuwen geleden waren het de Duitsers, 'Hollandgänger' genoemd, die in de zomermaanden te voet hiernaartoe kwamen om het land te bewerken. In de jaren 60 en 70 kwamen 'gastarbeiders' als Italianen, Spanjaarden, Turken en Marokkanen naar Nederland om te werken. Sinds de eeuwwisseling komen de arbeidsmigranten vooral uit de voormalige Oostbloklanden.

In 2018 werkten ruim 613.000 expats en arbeidsmigranten in Nederland. Meer dan de helft komt uit de landen die na 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden, voornamelijk bestaande uit het voormalige Oostblok. Een meerderheid van de arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa heeft werk via een uitzendbureau. Ook werken vooral Polen, Bulgaren en Roemenen in de sector landbouw, bosbouw en visserij.

Meer dan 20.000 arbeidsmigranten werkten in 2019 in het noorden van Noord-Holland:

  • West-Friesland: 9.615 in 2019. Hier werken de meesten in de gemeenten Koggenland (bijna 25 procent) en Medemblik (37 procent). Van de driekwart die niet via een uitzendbureau werkt, werkt de meerderheid in de landbouw en de detailhandel.
  • Kop van Noord-Holland: 5.390 werkenden in 2019. Ze werken vooral in de gemeenten Hollands Kroon (43 procent) en Schagen (40 procent). Meer dan de helft werkt via een uitzendbureau, de rest heeft voornamelijk een contract bij een landbouwbedrijf.
  • Alkmaar en omgeving: 5.045 in 2019. De meesten werken in Alkmaar (meer dan 40 procent) en Heerhugowaard (30 procent). De grootste groei is te zien in Uitgeest.

Onderzoeksbureau Decisio doet op dit moment ook onderzoek naar Greenport Aalsmeer.

Veel bedrijven met arbeidsmigranten in dienst werden vorig jaar getroffen door de coronacrisis. Zij zagen hun personeel aan de lopende band vertrekken. Suzanne Steegman: "Vorig jaar maart zijn veel arbeidsmigranten naar huis gegaan. Hun werk viel weg en er was onzekerheid of ze later nog gemakkelijk terug konden komen. Maar in de maanden erna is de vraag weer behoorlijk hard toegenomen tot het oude niveau van voor de pandemie."

Wel waren er verschuivingen binnen de sectoren. "Zo was er in de horeca minder vraag naar werknemers of was het helemaal stilgevallen, terwijl de pakketdiensten overuren draaiden."

Derde golf

Hoeveel arbeidsmigranten er over een kleine tien jaar zullen zijn, is volgens Steegman lastig te voorspellen. "Dat komt met name omdat het op dit moment totaal onbekend is hoe het zich gaat ontwikkelen. Komt er nog een derde golf of is het daarna klaar?" Afhankelijk van het scenario verwacht Decisio dat er in 2030 tussen de 8.880 en 20.670 extra arbeidsmigranten zullen zijn in (bij elkaar) de Kop van Noord-Holland, West-Friesland en de regio Alkmaar.

Volgens Steegman zijn arbeidsmigranten onmisbaar voor Nederland, en zullen we hen daarom hier nog wel even zien. "Wij hebben hier te maken met vergrijzing en een afnemende beroepsbevolking, dus de vraag naar arbeid zal ergens moeten worden ingevuld. Of dat nu door Nederlandse of door buitenlandse arbeidskrachten gebeurt."

Werken

De maand juni staat bij NH Nieuws in het teken van werken. Hoe werkt Noord-Holland en zijn we tevreden over ons werk? Door het coronavirus werken veel mensen thuis, blijft dat zo? En hoe is het gesteld met de werkloosheid in onze provincie? Bekijk hier al onze verhalen over werken.

💬 Wil je niets missen uit de Noordkop?

Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]