West-Friesland

NL
V

Veel onduidelijk in TONK-jungle: weinig aanvragen, raadsleden hebben vragen

28 april 2021, 12.03 uur · Aangepast 28 april 2021, 14.05 uur · Door Jorik Simonides

De onlangs in het leven geroepen TONK-uitkering wordt in West-Friesland weinig aangevraagd. Dat blijkt uit een rondgang van mediapartner WEEFF. De regels rondom de TONK berusten bovendien op veel onduidelijkheid. De uitkering, die is bedoeld als aanvullend inkomen voor mensen die door de coronacrisis hun woonlasten niet meer kunnen betalen, is in heel West-Friesland slechts 73 keer aangevraagd. Alleen in Hoorn en Medemblik zijn daar tot dusver ook daadwerkelijk aanvragen van toegekend. In totaal gaat het om zo’n 44.000 euro, waarvan verreweg het meeste in Hoorn terechtkwam.

Shutterstock

De TONK-uitkering wordt landelijk veel minder aangevraagd dan verwacht, berichtte de NOS eerder deze maand, na navraag bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Medemblik en Hoorn herkennen dat beeld. Woordvoerder Jara Hof van de gemeente Hoorn noemt als mogelijke verklaring dat mensen denken dat ze TONK terug moeten betalen en daarom terughoudend zijn.

Dat is in Hoorn niet aan de orde, benadrukt ze. "Gemeenten mogen zelf beslissen hoe ze deze regeling uitvoeren. Wij hebben ervoor gekozen om deze regeling nooit in een lening om te zetten." Ook Koggenland en Medemblik laten na vragen weten de TONK-uitkering nooit als lening te behandelen. 

En daar begint de onduidelijkheid: gemeenten geven in de voorwaarden op de gemeentewebsites geen eenduidig antwoord op de vraag of de kans bestaat dat de TONK-uitkering omgezet wordt in een lening. De Rijksoverheid laat die invulling over aan gemeenten zelf. En dat is ook in de gemeenteraden opgevallen. In Enkhuizen kaartten de SP, Enkhuizen Vooruit! en Het Enkhuizer Alternatief vorige week in een motie aan dat de angst onder mensen bestaat dat de uitkering terugbetaald moet worden en daarom minder wordt aangevraagd. Het Medemblikse GemeenteBelangen kwam halverwege april al met een soortgelijke motie, die unaniem werd aangenomen.

Tekst gaat verder onder infoblok

Deze TONK, Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten, kan aangevraagd worden voor maximaal zes maanden, eventueel met terugwerkende kracht over perioden ná 1 januari tot en met 30 juni 2021. Het gaat daarbij om een aanvulling op het inkomen, voor mensen die door de coronacrisis woonlasten als huur, hypotheek, gas, water en licht of gemeentebelastingen niet meer kunnen betalen. 

Ruimhartig

Ook de hoogte van de uitkering wisselt nogal per gemeente en berust soms op onduidelijkheid. Landelijk verantwoordelijk minister Koolmees riep gemeenten eerder deze maand op om ruimhartiger met de regeling om te gaan. Hoorn besloot al eerder om de tegemoetkoming te verdubbelen, van een eenmalige 800 naar 1600 euro. "Tot nu toe zijn er geen noodzakelijkste kosten boven die 1600 euro geweest", vertelt woordvoerder Jara Hof.

In Koggenland bedraagt de regeling maximaal 450 euro per maand. Opmeer en Medemblik vermelden geen concreet bedrag, maar Medemblik laat weten dat het om maximaal 3.000 euro gaat over de volledige zes maanden. 

Veel afwijzingen

Raadslid Luiten Plekker van GemeenteBelangen vindt dat er ook in Medemblik wel wat ruimhartiger mag worden omgegaan met de regeling. In zijn gemeente werden bovendien veel aanvragen afgewezen. In de laatste cijfers die mediapartner WEEFF heeft opgevraagd ging het om tien afwijzingen, van de in totaal 16 aanvragen. In Hoorn werden slechts vijf aanvragen afgewezen, op een totaal van 54. 

De afwijzingen in Medemblik hadden te maken met uiteenlopende redenen, licht woordvoerder Jacobien van Boeijen toe: "De inkomensterugval had niet te maken met het coronavirus, de benodigde stukken werden niet aangeleverd, of er viel nog aanspraak te maken op huurtoeslag, een voorliggende voorziening."

Quote

“Zijn we dan niet iets te voorzichtig?”

Luiten Plekker, GemeenteBelangen Medemblik

"Ik schrik daar wel een beetje van. Zijn we dan niet iets te voorzichtig? De drempel moet zo laag mogelijk blijven", reageert Plekker. Hij hekelt de onduidelijkheden rondom de uitkering. "De hoogte is niet vindbaar, pas bij het invullen van het aanvraagformulier wordt het een en ander duidelijk. Het zou prettiger zijn om dat meteen zichtbaar te hebben."

Plekker riep het college in zijn motie ook op om de aanwezigheid en mogelijkheden van de TONK-uitkering wat meer in de publiciteit te brengen. Hij ziet daar nog weinig van terug. "Ik heb nog geen actie gezien. Ik ga dat nog maar eens aankaarten."

De gemeente Medemblik kan moeilijk inschatten waarom het aantal aanvragen zo achterblijft: "Het is lastig om te zeggen waar precies de drempels voor inwoners liggen. Het zou bijvoorbeeld kunnen liggen aan het feit dat inwoners vrij veel bewijsstukken moeten aanleveren."

Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland nog niet begonnen

In de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland is het aanvragen van een TONK-uitkering überhaupt nog niet mogelijk. Woordvoerder Lynn Noppen laat namens de drie gemeenten weten dat de beleidsregels nog niet akkoord zijn bevonden door de colleges. Wel hebben er 14 mensen zich gemeld, maar deze mensen kunnen pas een officiële aanvraag indienen nadat de drie colleges de voorwaarden rondom de regeling hebben goedgekeurd.

OPROEP: Woon jij in West-Friesland en maak jij gebruik van deze TONK-uitkering? Of ervaar je juist problemen bij het aanvragen? We komen graag met je in contact. Stuur ons een mailtje op [email protected].

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via onze Facebookpagina WEEFF. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via [email protected] of app ons via 06-23405405
✏️ Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]