Amsterdam

NL
V

Driekwart Amsterdamse raadsleden heeft te maken met bedreiging of intimidatie

17 april 2021, 07.00 uur · Aangepast 17 april 2021, 08.50 uur · Door Nicolai Brannan

Afgehakte hoofden in de mailbox, dreigberichten via Twitter, stalkers op de telefoon of een haatbrief op de deurmat: ruim 75 procent van de Amsterdamse raadsleden heeft te maken met bedreigingen, intimidatie of ander soort ongewenst gedrag. Een derde van de ondervraagde politici zegt zich zelfs wel eens vanwege het raadswerk onveilig te voelen. Dat blijkt uit onderzoek van AT5

Raadsleden - NH Nieuws

Denk-raadslid Sheher Khan trof enkele maanden geleden bij hem thuis op de deurmat een brief aan, nadat hij een opiniestuk had geschreven. ''Je verwacht wel online reacties, maar het is heel anders als je je deur openmaakt en je ziet zo’n envelop. Ik word voor islamofascist uitgemaakt, de lange arm van Erdogan en noem maar op. Ik voelde mij echt geraakt in mijn veiligheid, iemand heeft zijn best gedaan mijn privé-adres op te zoeken. Dat mijn partner dit ook moest zien, dat raakt mij misschien nog wel meer.''

Quote

''Ik voelde mij echt geraakt in mijn veiligheid, iemand heeft zijn best gedaan mijn privé-adres op te zoeken''

DENK-RAADSLID SHEHER KHAN

AT5 heeft afgelopen periode raadsleden gevraagd hoe zij hun werkzaamheden ervaren. Een groot deel van de respondenten (ruim 75 procent) stelt vanwege hun raadswerk te maken te hebben met bedreigingen, intimidatie of ander soort ongewenst gedrag.

Kogels

Bedreigingen, intimidatie en scheldpartijen via sociale media en de mail komen het meest voor. Maar ook blijkt er wel eens een fractievergadering te zijn binnengedrongen en bezet, worden raadsleden wel eens geïntimideerd door advocaten, en anonieme telefoontjes in de late uren komen ook regelmatig voor. Deze incidenten zijn slechts een kleine greep uit wat Amsterdamse raadsleden meemaken door hun publieke functie.

''Ik heb wel eens een foto van een pistool met kogels per mail opgestuurd gekregen met de suggestie om 'langs te komen' en te wachten totdat een probleem is opgelost'', zegt een raadslid. Een ander: ''Ik ben wel eens met de dood bedreigd, maar ook discriminerend uitgescholden door een inspreker tijdens de commissievergadering.''

 

Aangifte

Ook Van Dantzig ontvangt regelmatig nare berichten. ''Ik ben een keer de Joseph Goebbels van de Amsterdamse horeca genoemd. Als je weet dat hij 6 miljoen doden op zijn geweten heeft, is dat verschrikkelijk. Dat doet wel wat met je.'' Ook zat er al eens een bericht in zijn mailbox met foto's van afgehakte hoofden.

Sheher Khan heeft aangifte gedaan van de brief die hij heeft ontvangen. Ook is er melding gemaakt bij de gemeente. Van Dantzig heeft vooralsnog alleen meldingen gedaan bij de gemeente en nog geen aangifte bij de politie.

Onveilig

Door de bedreigingen en intimidatie voelt een derde van de raadsleden zich wel eens onveilig. ''Hoewel ik regelmatig dreigende berichten op sociale media en per e-mail heb ontvangen en ook enkele malen aangifte en melding hiervan heb gedaan; weiger ik me daar onveilig door te laten voelen'', zegt een raadslid. Tekenend is dat veel raadsleden inmiddels zeggen dat ''het er een beetje bijhoort''.

Fractievoorzitter van D66 Reinier van Dantzig zegt daarover: ''Vinden wij het normaal dat het merendeel van onze volksvertegenwoordigers te maken krijgt met bedreigingen en intimidatie? Ik vind het onacceptabel.''

Quote

''Vinden wij het normaal dat het merendeel van onze volksvertegenwoordigers te maken krijgt met bedreigingen en intimidatie?''

D66-FRACTIEVOORZITTER REINIER VAN DANTZIG

Veel van de raadsleden (65 procent) zien dat het debat in de raad, maar ook in de samenleving, de laatste jaren is verhard. Een slechte ontwikkeling, vinden alle raadsleden die meededen aan het AT5-onderzoek. Oorzaak van de verharding is volgens de meesten de toenemende polarisatie in de samenleving ''en dus ook in de raad'', aldus een raadslid. ''Omgangsvormen op social media zijn vaak beneden peil. Persoonlijke aanvallen, geknipte en suggestieve videofragmenten, collega’s voor schut zetten. Het lijkt alsof niemand zich bekommert om het aanzien van de raad. Dat is erg jammer.''

Meerdere raadsleden wijzen ook naar de rol van de media in het politieke debat. ''Politici zijn teveel gericht op het halen van een quootje in de media. Standpunten worden al ingenomen. Het debat doet er niet meer toe. Dus verwordt het tot harde teksten voor de media. Die smullen daar soms van, meer clickbaits'', schrijft een raadslid.

Langere debatten

Naast de verharding blijkt uit het onderzoek van AT5 dat het raadswerk ook steeds meer tijd vergt. Zo duren raadsvergadering steeds langer. Waren er in 2011 nog in totaal 13 raadsvergadering die in totaal 27 dagdelen (middag + avond) duurden. In 2020 stonden er 14 raadsvergaderingen op de agenda die in totaal 42 dagdelen in beslag namen. Een jaar eerder - in 2019 - was het allemaal nog wat meer: 47 dagdelen verspreid over 13 raadsvergaderingen. 

Oorzaak van de steeds langer wordende debatten is onder andere de versplintering van het politieke landschap. Ook denken veel raadsleden dat hierdoor het debat is verhard. Een raadslid: ''Nieuwe partijen die aan identiteitspolitiek doen, flanken worden uitvergroot, krijgen extra aandacht en dat voedt hen weer om nog harder te worden.'' Een ander: ''Extremen op links en rechts die populistische debatten voeren voor de achterban. Aanvallen op de persoon zijn toegenomen en normen en waarden die normaliter gelden in de raad lijken er steeds minder toe te doen.''

Fulltimebaan

Raadsleden in Amsterdam zijn gemiddeld zo’n 28 uur per week kwijt aan hun raadswerk en dat loopt de laatste jaren verder op. Wel zijn er uitschieters: zo stelt iemand soms meer dan veertig uur bezig te zijn; een ander zegt het werk in tien uur per week te kunnen doen. Een grote meerderheid, ruim zeventig procent, vindt dat het raadslidmaatschap een fulltime baan moet worden. Dat is het op dit moment niet: raadsleden krijgen een vergoeding van 2500 euro bruto en hebben daarom vaak er nog een andere baan naast. 

Quote

''De controlerende taak vraagt meer tijd en ondersteuning''

AMSTERDAMS RAADSLID

Het schipperen tussen meerdere banen heeft gevolgen voor belangrijke taken van de raad. ''Hoewel ik het heel jammer vind om te moeten constateren, omdat ik ook graag mijn andere werk doe, is het niet mogelijk om het écht goed te doen als parttime baan. Met name de controlerende taak vraagt meer tijd en ondersteuning. Als je ook diverse beleidsterreinen hebt dan is het gewoon te veel. Je hebt een heel apparaat tegenover je, dat is geen fair balance'', zegt een raadslid. 

Een ander: ''Voor grote steden zou het terecht zijn als raadslid een fulltime baan was. Immers wij moeten met 45 mensen 870.000 inwoners vertegenwoordigen. Per raadslid is dat 19.377 inwoners. In een stad van 31.000 inwoners (met 23 raadsleden) is dat 1347 inwoners per raadslid. En een middelgrote stad van 156.000 inwoners (zoals Zaanstad) heeft 39 raadsleden, dat is circa 4000 inwoners per raadslid.''

Ondersteuning

Van Dantzig (D66) vindt het wel belangrijk dat raadsleden naast hun politieke baan nog elders werken. Hij pleit daarom voor meer ondersteunend personeel. ''Wij hebben 3,5 fte op kantoor zitten. Als je dan bedenkt dat de begroting van Amsterdam 5,6 miljard is en er 14.000 ambtenaren werken, dan is dat lastig controleren. Als je de controlerende taak serieus wil nemen, dan durf ik wel te stellen dat een fractie als het onze tien tot twaalf man ondersteuning nodig heeft. De democratie mag wat kosten.''

En toch is het dienen van de stad, ondanks een dreigbrief en een enorme belasting op het sociale leven, een enorme eer, zo zegt Sheher Khan van Denk. ''Je kan iets concreets doen aan dingen die misgaan in onze maatschappij. Het geeft mij veel voldoening dat ik voor de stad bezig kan zijn.''

Van Dantzig: ''Het is de mooiste baan ter wereld. Ik loop elke dag nog steeds trots door het stadhuis dat ik wat mag bijdragen aan de stad. Als je je kop boven het maaiveld uitsteekt, dan krijg je vuil op Twitter. ''

Over dit onderzoek
AT5 heeft de afgelopen periode alle 45 Amsterdamse raadsleden gevraagd aan het onderzoek mee te doen. 31 hebben dit gedaan. Vanwege de (mogelijke) gevoeligheid van het onderwerp hadden de raadsleden de keuze om anoniem deel te nemen. 

💬 Whatsapp ons!
Heb jij tips? Of een interessante foto of video gemaakt? Stuur ons jouw nieuws op 06 30 09 30 03

Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]