West-Friesland

NL
V

Welke historie ligt verscholen onder de graszoden van Kasteel Radboud?

22 januari 2021, 09.00 uur · Aangepast 22 januari 2021, 09.47 uur · Door Lisa Groot

MEDEMBLIK - Dat kasteel Radboud een rijke historie heeft is bekend, maar hoe het kasteel en het omliggende terrein er door de eeuwen heen uit heeft gezien daar is nog veel in te ontdekken. Met geofysisch onderzoek wordt de komende maand onder de grond gezocht naar de geheimen van Kasteel Radboud.

Kasteel Radboud

Nancy de Jong is archeologe en doet samen met geofysicus Ferry van den Oever onderzoek naar de historie van kastelen. "De burchten die we kennen zijn bewaard gebleven of worden herbouwd, maar het hele terrein eromheen maakt ook onderdeel uit van een kasteel", vertelt Nancy.

En daar valt nog veel te ontdekken verwacht ze. "Elk kasteel is onderdeel van een veel groter landschap, maar daar is in het verleden weinig oog voor geweest en dat willen we met dit onderzoek veranderen." 

Drie soorten onderzoek

Drie dagen lang wordt er onderzoek gedaan en de kop is er nu af. "We onderzoeken de bodem rondom Radboud met drie verschillende technieken in drie dagen", vertelt de Jong. Er wordt gemeten met electromagnetische inductie waarbij elektrische stralen de bodem in worden gestuurd, met magnetometrie wat de bodem scant op ijzerhoudende materialen zoals bakstenen en met een grondradar. "Die laatste is de meest spannende, daarmee zie je direct op beeld wat er onder de grond te vinden is."

Quote

"Het kan dus zomaar zijn dat het boeltje verplaatst is en de vorige versie van het kasteel op een ander deel van het terrein te vinden is"

Nancy de Jong - archeologe

En dat kan zomaar een mooie vondst opleveren denkt Nancy. "We hebben een akte gevonden van de graaf waarin hij in 1335 toestemming vraagt het slot te verplaatsen." Een jaar daarvoor vond een grote stormvloed plaats, waarbij waarschijnlijk een deel van de voorburcht verwoest is. "Het kan dus zomaar zijn dat het boeltje verplaatst is en de vorige versie van het kasteel op een ander deel van het terrein te vinden is."

Al wordt er een ouder kasteel gevonden, wat gevonden wordt moet onder de grond blijven, vindt de archeologe, want daar wordt het het beste bewaard. Maar wat voor functie heeft het onderzoek dan? "Ik zou het mooi vinden als we hiermee het huidige beeld van het kasteel kunnen bijstellen. We denken nu vaak aan een kasteel met ridders of een verdedigingswerk, maar om het kasteel heen was veel meer te vinden."

Middeleeuws distributiecentrum

"Het was vaak onderdeel van een groter geheel met allerlei bijgebouwen en een omringende muur. Bij een ander kasteel hebben we kunnen aantonen dat een kasteel fungeerde als een middeleeuws distributiecentrum: er was een enorme opslag van waardevolle spullen. Zo houdt het niet alleen binnenstormende Westfriezen tegen, maar het beschermt ook alle waardevolle goederen op het terrein."

Een ander deel van het onderzoek is gericht op de grondlegger van de vierkante kastelen - waarop wij ons huidige beeld van kastelen op baseren. "Floris de 5e staat altijd bekend als de stichter van de vierkante kastelen, maar we ontdekken nu gaandeweg dat hij waarschijnlijk heeft voortgebouwd op de funderingen van zijn vader: Willem 2."

Zo zijn de kastelen waarschijnlijk niet alleen ouder dan we denken, maar daarmee valt ook misschien internationale eer te behalen: "er wordt altijd gezegd dat Floris de 5e het model van de kastelen heeft afgekeken van Koning Edward de eerste uit Engeland. Maar als zijn vader de kastelen heeft gebouwd, dan hebben de Engelsen het misschien wel van ons afgekeken." Dat probeert Nancy in haar onderzoek ook hard te maken.

'Oude wens' in vervulling

Voor Paulette Kooijman, conservator van kasteel Radboud, gaat met het onderzoek een lang gekoesterde wens in vervulling. "Ik ben zelf archeologe en hoeveel ik ook geniet van het kasteel, ik ben toch altijd benieuwd wat er nog onder de grond te vinden is. Het is letterlijk een 'oude wens'."

Hoewel het terrein al meerdere keren is omgeploegd, grachten gedicht zijn en weer geopend, hoopt Kooijman toch dat er verhalen naar boven komen. "Wij zijn natuurlijk supernieuwsgierig wat er verborgen ligt uit de tijd voordat het kasteel gebouwd werd."

💬 Mail ons met jouw verhaal
Heb jij tips, een verhaal te vertellen of een interessante foto gemaakt? Stuur ons jouw nieuws via [email protected].

Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]