Amsterdam

NL
V

Slaapcoaches draaien overuren: "We hebben een wachtlijst, en dat is voor het eerst"

20 januari 2021, 07.00 uur · Door Hester van Dijk

AMSTERDAM - Slaapcoaches hebben het drukker dan ooit. Sinds de tweede lockdown melden steeds meer mensen zich met een slaapprobleem. Thuiswerken, te veel achter een beeldscherm, maar ook angst over een onzekere toekomst: allemaal oorzaken van een verstoorde nachtrust. 

Adobe Stock - Adobe Stock

"De laatste keer dat ik echt goed heb geslapen, was in augustus, en daarvoor kan ik het me eigenlijk niet herinneren." Monique (26) uit Amsterdam, opgeruimd type, vrolijke stem, weet het nog precies. "Het was in een huisje met vrienden en toen gingen we ook vieren dat ik een aantal uren goed achter elkaar geslapen had."

Maar verder is het sinds de lockdown in maart huilen met de pet op. "Ik slaap meestal wel tussen elf en twee, maar dan word ik wakker. Klaar wakker." Uiteindelijk valt ze meestal wel weer in slaap, maar in totaal slaapt ze hooguit 4 of 5 uur per nacht. Gemiddeld twee nachten per week blijft het bij die eerste uurtjes. 

Monique is niet de enige met slaapproblemen. Amsterdamse slaapcoaches draaien overuren of hebben voor het eerst te maken met een wachtlijst. "Ja, ik heb het druk", zegt Resia Bunnik, slaapcoach bij StressWise. "Mensen komen niet alleen met slaapproblemen, maar ook vaak met mentale problemen. Wat ik veel hoor is dat mensen hun hoofd niet uit kunnen zetten, onzekerheid over de toekomst, piekeren." En van al dat piekeren ga je dan weer wakker liggen. Voorlopig is dat ook nog niet voorbij, verwacht Bunnik. De onzekerheid, van hoe lang gaat dit duren, wat gaat er gebeuren met mijn werk, dat blijft nog wel even."

Werkstress

Thuiswerk is een van de oorzaken voor slaapproblemen. Te veel beeldschermwerk, te weinig echt contact. De grenzen van werk en privé vervagen. Allemaal slecht voor je slaap. Mensen die hun thuiswerk moeten combineren met thuisonderwijs melden zich ook vaak bij een slaapcoach. Het is bijna onmogelijk om je productiviteit op gelijk niveau te houden, als je ook je kinderen les moet geven. Slaapcoach van Resia Bunnik vindt dat werkgevers hier een verantwoordelijkheid hebben. "Werkgevers zouden actiever moeten zijn in hun communicatie. Dat ze zeggen, je hoeft nu niet net zo productief te zijn als anders, dat is goed. Op die manier haal je een heleboel stress weg bij werkende ouders."

Quote

"Je kon mij op een festival achter de main stage neerleggen en dan viel ik gewoon in slaap"

monique (26) lijdt aan slapeloosheid

Het is niet zo dat iedereen slechter slaapt sinds door corona. Uit onderzoek is gebleken dat sommige mensen zelfs beter slapen, omdat ze zich rustiger voelen, omdat ze minder moeten. Ironisch genoeg blijken het juist de goede slapers zijn, die sinds de pandemie de slaap niet meer kunnen vatten. Monique was ook ooit zo'n goede slaper. "Je kon mij op een festival bij wijze van spreken achter de main stage neerleggen, en dan kon ik gewoon in slaap vallen. Geen probleem."

Dat is nu helemaal anders. Ze vindt het moeilijk een verklaring te vinden, behalve dan de lockdown. "Vroeger was ik alleen thuis om te slapen, en was ik verder de hele dag de deur uit. Dat is nu anders. Ik werk 36 uur in de week. Dat moet thuis. Maar ik woon in een kleine studio. Het bureau waaraan ik werk, staat naast mijn bed. Soms ga ik werken bij een vriendin thuis, om er even uit te zijn."

Quote

"Ik koop me gek aan rare dingen. Zelfs een spijkerbed voor betere doorbloeding!"

MOnique (26) lijdt aan slapeloosheid

Zo langzamerhand heeft Monique alles geprobeerd. Ze experimenteerde met melatonine, slikte valeriaan, ging meer bewegen, minder koffie drinken, een spijkerbed voor de bloedsomloop, letten op slaapgewoontes. "Ik koop me gek aan rare dingen. Ik heb nu zo'n heel zwaar deken, met van die ingenaaide zakjes zand. Ik word daar best rustig van, dus dat is fijn, maar ik slaap nog steeds slecht. Het enige dat ik niet heb geprobeerd, is slaapmedicatie. De eerste keer dat ik naar de huisarts ging, deze zomer, stelde hij dat meteen voor, maar dat wil ik het liefst vermijden want dat is heel heftige zooi. " 

Verslaving

Slaappsycholoog Barbara Mulder van Slaapmakend geeft Monique helemaal gelijk. "In 60 procent van de gevallen wordt medicatie voorgeschreven bij het eerste huisarts bezoek. Net als bij Monique. Maar aangetoond is dat gedragstherapie in geval van insomnia beter werkt dan medicatie. Zeker als je het over de zogenaamde 'pammetjes' hebt. Daar kun je in no-time verslaafd aan raken, maar je rust er niet van uit. Dus dan heb je in drie weken niet alleen een slaapprobleem, maar ook een verslaving. Wat het doet is je herinneringen van de nacht wissen. Je ligt dan wel wakker, maar dat ben je in de ochtend weer vergeten. "

Quote

"Dan heb je binnen drie weken niet alleen een slaapprobleem, maar ook een verslaving"

Barbara mulder, slaappsycholoog

Het ergste vindt Monique de invloed van het slaapgebrek op haar humeur. De dagen dat ze echt slecht slaapt verandert de opgeruimde vrolijke jonge Amsterdammer in een labiel hoopje ellende. "Mijn werk lijdt er dan ook echt onder, en ik voel me zo rot, dat ik denk, doe mij toch die pillen maar."

Slaapoefentherapeut Marlous Wijffels van SLAAPSLIM erkent dit probleem. Slaapgebrek kan leiden tot allerlei klachten: "Een gebrek aan slaap schopt zoveel in de war! Het kan je hormoonhuishouding en eetgedrag beïnvloeden, wat kan leiden tot overgewicht. Ook liggen depressies op de loer." Slaappsycholoog Barbara Mulder van  bevestigt dit. "Slaaptekort is de grootste risicofactor voor het ontwikkelen van een depressie." 

Wat kun je doen?

Er zijn veel dingen die je kan doen, om je slaappatroon weer in het gareel te krijgen. Een van de belangrijkste daarvan is: ga iedere dag naar buiten. "Zeker in de winter vergeten veel mensen de deur uit te gaan", zegt slaappsycholoog Mulder van Slaapmakend: "Naar buiten gaan is goed voor je biologische klok. Je krijgt er lux uit daglicht, en hoe meer lux je opslaat, hoe beter je brein onderscheid kan maken tussen dag en nacht." Ze adviseert dan ook twee keer per dag minstens een half uur naar buiten te gaan. "Misschien kun je 's morgens een rondje fietsen, net doen alsof je naar je werk fietst. Maar dan naar huis." 

Een ander belangrijk advies is om niet langer in bed te gaan liggen, dan normaal. Bijvoorbeeld door extra vroeg onder de wol te gaan. Je moet juist zoveel mogelijk slaapdruk op zien te bouwen. Slaappsycholoog Barbara Mulder: "Probeer minder tijd in bed door te brengen, waarvan je meer tijd echt slaapt. Slaapdruk is de nood om te gaan slapen en die kun je opbouwen." Voor een extra rustig gemoed raden alle slaapexperts verder aan niet op je schermen te zitten tot laat, geen koffie te drinken en ook geen alcohol, voldoende lichaamsbeweging en gezonde voeding.

Hulp zoeken

Als dat allemaal niet werkt, en je slaapprobleem is een patroon geworden, dan lijdt je aan insomnia, en dan is het geen gek idee om hulp te vragen. Alle slaapexperts bevestigen dat met goed begeleiding veel slaapproblemen toch te verhelpen zijn. Met een totaal-aanpak. Marlous Wijffels, slaapoefentherapeut in Amsterdam, geeft aan dat nu gedurende de lockdown slaapoefentherapie ook goed online kan :"Je kan meteen een kijkje nemen in iemands slaapkamer. Daar valt vaak meer aan te verbeteren dan mensen denken. Wat iemand overdag doet, kan zijn nacht bepalen. In deze therapie maak je mensen bewust van hun eigen vicieuze slaapcirkel, en vandaar probeer je die cirkel gedragsmatig te doorbreken "

"Ook in het geval van Monique is er hoop", zegt Barbara Mulder van Slaapmakend. 60 procent van de mensen zegt echt alles geprobeerd te hebben, net als Monique, maar als je ze spreekt blijkt dat vaak toch niet zo te zijn. Als je hulp zoekt geef je de regie uit handen aan een professional. Alleen dat al geeft heel veel rust. De wetenschap dat je zelf niet meer eindeloos hoeft te zoeken en te speuren. Samen bekijk je grondig je hele slaappatroon en de onderliggende oorzaken. En met een totaalpakket aan veranderingen ga je dan aan de slag om je slaap helemaal te resetten. Ook mensen die al drie jaar lijden aan slapeloosheid, zijn er met de juiste aanpak weer bovenop gekomen."

Quote

"Ik moet oppassen dat ik niet zenuwachtig word voor de nacht"

Monique (26) lijdt aan slapeloosheid

Ondertussen heeft het gebrek aan slaap steeds meer invloed op het leven van Monique. "Ik moet oppassen dat ik niet zenuwachtig wordt voor de nacht. Ik denk nu soms vroeg in de avond al dat ik beter rustig aan kan doen zodat ik wel in slaap val." Alle klokken en wekkers heeft ze weggehaald bij haar bed. "Eerst ging ik elke keer liggen kijken hoe laat het was en hoeveel uur ik dan nog had om te gaan slapen, maar dat hielp natuurlijk ook niet. Toen heb ik alle klokken maar weggehaald."

De enige hoop die Monique heeft is dat ze weer zal slapen als de pandemie voorbij is en ze haar gewone leven weer op kan pakken. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, de vergoeding verschilt per soort behandeling en verzekeraar. Een behandeling bij een slaappsycholoog bijvoorbeeld, wordt pas vergoed als je een depressie of angststoornis hebt ontwikkeld door je slaapgebrek.

Taboe

Slaappsycholoog Mulder: "Dat is  heel erg ja, want dan is het eigenlijk al te laat. Dat heeft minister Schippers ooit bedacht, heel jammer. Een andere oplossing is je werkgever te vragen mee te betalen. Maar ik merk dat veel cliënten daar tegenop zien, omdat slaapproblemen vaak nog een taboe zijn, waar je als werknemer niet graag mee te koop loopt. Onterecht, want ik zie dat mensen met een slaapprobleem juist vaak heel goede werknemers zijn, perfectionisten met een hoog gevoel voor verantwoordelijkheid die veel borden in de lucht kunnen houden."

💬 Wil je niets missen uit Amsterdam?

Tikfout gezien? Laat het ons weten via [email protected]